Zmiany w procesie licencjonowania trenerów uderzą w najmniejsze kluby?

Do 23 sierpnia 2013 roku uprawnienia trenerskie można było zdobywać na dwóch ścieżkach kształcenia: związkowej oraz państwowej. Dokumenty zdobyte w ten drugi sposób w 2019 roku przestaną być jednak honorowane w procesie przyznawania licencji na prowadzenie ligowych drużyn. W środowisku wrze.

Do 2019 roku trenerzy posiadający uprawnienia instruktora piłki nożnej oraz klas mistrzowskich I oraz II będą musieli uzupełnić swoje wykształcenie na kursach wyrównawczych UEFA B oraz UEFA A.

- Doszło do sytuacji, w której ktoś chce mi zabrać prawo jazdy, bo zmieniły się przepisy ruchu drogowego - mówi Andrzej Dudek. Ojciec Sebastiana, byłego piłkarza Śląska Wrocław, zatrudniony jest teraz w jego szkółce, ale od wielu lat znajduje się na trenerskiej karuzeli w seniorskim futbolu na ziemi lubuskiej. - Nie jest to do końca uczciwe, w przeszłości uczestniczyliśmy w kursach, zdawaliśmy egzaminy, nikt nam nie dał papierów za darmo - dodaje. Dudek to tylko jeden z trenerów, z którymi rozmawialiśmy na ten temat. Do redakcji zgłosili się także szkoleniowcy z kilku innych województw.

KURSY TO KONIECZNOŚĆ

Uporządkujmy. W zależności od posiadanych uprawnień PZPN wydaje szkoleniowcom licencje na prowadzenie zespołów na poszczególnych szczeblach rozgrywkowych. Trenerzy posiadający uprawnienia ze szkoleń państwowych otrzymują licencje PZPN B oraz PZPN A, z kolei ze ścieżki UEFA - licencje UEFA C, B i A. Uchwała z czerwca 2014 roku spowodowała, że licencje PZPN wydawane będą tylko do 2019 roku.

Co za tym idzie, związek od trenerów z uprawnieniami ze ścieżki państwowej wymaga przystąpienia do kursów uzupełniających UEFA. Osoby posiadające dyplom instruktora do 2019 roku muszą uzupełnić swoje wykształcenie na kursie wyrównawczym UEFA B. Z kolei trenerzy, którzy mają I oraz II klasę mistrzowską, muszą do tego samego czasu zrobić kurs wyrównawczy UEFA A. Najczęściej spotykane w środowisku jest zdanie, że ludzie z uprawnieniami państwowymi zdobytymi do sierpnia 2013 roku powinni mieć prawo dalszego prowadzenia zespołów, natomiast osoby chcące rozpoczynać przygodę z trenerką po wspomnianej dacie, powinny już iść według ścieżki UEFA.

- Nie możemy nagle przepisać I i II klasy jako UEFA A, a instruktora jako UEFA B - kategorycznie wyklucza taką możliwość Dariusz Pasieka, przewodniczący Zespołu Kształcenia i Licencjonowania Trenerów PZPN i Zastępca Dyrektora Szkoły Trenerów. - Cała zmiana, o której mówimy, spowodowana jest jedną zasadniczą rzeczą: PZPN jako federacja piłkarska musi przestrzegać konwencji UEFA, musimy szkolić trenerów zgodnie z jej zasadami. UEFA nie zna takiego określenia, jak instruktor czy I i II klasa trenerska. Struktura kształcenia UEFA przewiduje tylko licencje UEFA C, B, A, PRO oraz specjalistyczne Futsal B, Elite Youth i Goalkeeper A. Ponadto inne kraje też musiały się podporządkować, więc Polska nie może być wyjątkiem - tłumaczy Pasieka.

- UEFA wyznaje zasadę, według której wydawanie uprawnień może następować jedynie w federacji, czyli w PZPN oraz w podlegających mu wojewódzkich związkach - tłumaczy dalej Pasieka i przypomina, że na terenie Polski działały aż 42 różnego rodzaju ośrodki wydające trenerskie papiery. I to jest sedno problemu: przez wiele lat proces kształcenia w ścieżce państwowej nadzorowany był przez Ministerstwo Sportu i Turystyki, a nie przez piłkarską centralę. - Uprawnienia wydawały nawet szkoły biznesu czy Politechniki, bo się im to opłacało. Nikt mi nie powie, że to był ten sam program, który realizujemy dzisiaj. Ujednoliciliśmy proces szkolenia trenerów. Mamy dzięki temu zestandaryzowaną skalę i wiemy, na jakim poziomie znajduje się trener - tłumaczy przedstawiciel PZPN.

Regulacje nie omijają szkoleniowców, którzy po ukończeniu kursów państwowych przez wiele lat pracowali na poziomie IV czy III ligi polskiej i zjedli w tym czasie na piłce zęby. Oni także muszą iść do szkoły i zaliczyć egzaminy na kursie wyrównawczym. - Żeby była jasność, przepisy obowiązują już od dwóch lat, a kursy wyrównawcze organizowane są jeszcze dłużej. Bardzo wielu trenerów zdecydowało się już na zaliczenie egzaminów. Ambitny człowiek zawsze będzie dążył do poszerzania swojej wiedzy - uważa Pasieka.

ZMIANY PROBLEMEM MALUCZKICH?

Poszerzanie wiedzy to jedno, ale w grę wchodzą w tym przypadku pieniądze. I to niemałe. - W tej chwili kurs wyrównawczy UEFA A w Białej Podlaskiej, bo na razie tylko tam możliwe jest jego zrobienie, kosztuje 4 tysiące złotych plus VAT. Ilość osób na takim kursie jest ograniczona, tylko 32 osoby mogą jednocześnie brać w nim udział. PZPN wydał jednak uchwałę upoważniającą wojewódzkie ZPN do organizacji takich kursów. Będzie to się odbywać na zasadzie wyjazdowych kursów Szkoły Trenerów - mówi Pasieka. - Wyrównawcze kursy UEFA B prowadzone są z kolei przez wojewódzkie ZPN, to one wyznaczają cenę. Te się różnią, bo niektóre związki mają boiska za darmo, inne sale wykładowe, a jeszcze inne za wszystko muszą płacić - tłumaczy. Ceny zaczynają się od około 1000 zł.

- Dla nas, czyli dla w amatorskiego, wiejskiego klubu, będzie to niemały kłopot - mówi Artur Januszewski, skarbnik występujących w zielonogórskiej A-klasie Błękitnych Zabłocie. - Trener naszego zespołu będzie musiał zrobić uzupełniający kurs UEFA B. Nie chcemy go z tym zostawiać samego, choćby z tego powodu, że w okolicy nie ma w zasadzie nikogo, kto ma zrobione kursy ze ścieżki UEFA i nie możemy sobie po prostu wymienić szkoleniowca. Wiem, że większość klubów z naszej ligi ma podobny problem - tłumaczy.

Mówi Pasieka: - Dzięki uchwale, która daje wojewódzkim ZPN-om możliwość organizacji wyrównawczych kursów, odpada trenerom wiele dodatkowych kosztów, czyli dalekich dojazdów, noclegów. Jeśli chodzi o wyrównawczy kurs UEFA A być może będzie on nawet trochę tańszy. Cały czas słuchamy środowiska, staramy się wychodzić ludziom naprzeciw, ale działamy też w pewnych ramach, z których nie możemy się wyłamywać. Kursy trzeba robić, tego się nie da przeskoczyć - kończy.

System Licencjonowania Trenerów Piłki Nożnej w PZPN w oparciu o Uchwały Zarządu PZPN i Konwencję Trenerską UEFA

EKSTRAKLASA <- LICENCJA UEFA PRO
I LIGA <- LICENCJA UEFA PRO
II LIGA <- LICENCJA UEFA PRO
III LIGA, IV LIGA <- LICENCJA UEFA A, LICENCJA PZPN A
I LIGA FUTSALU <- LICENCJA UEFA A, LICENCJA PZPN A
CLJ <- LICENCJA UEFA A, LICENCJA PZPN A
IV LIGA <- LICENCJA UEFA A, LICENCJA PZPN A
LIGA OKRĘGOWA <- LICENCJA UEFA B, LICENCJA PZPN A
KLASA A, KLASA B, KLASA C <- LICENCJA UEFA B, LICENCJA UEFA C, LICENCJA PZPN B

Paweł Kapusta

Artykuł pochodzi z tygodnika "Piłka Nożna"